180 jaar geleden werd een kind gedood in Berlijn nl

Door YellowOnline op zaterdag 14 mei 2016 13:42 - Reacties (16)
Categorie: Other, Views: 5.004

Terwijl ik voor een genealogisch onderzoek wat oude kranten doorbladerde uit mijn geboortestreek kwam ik een artikel tegen over een misdaad in Berlijn (waar ik nu woon). Het is het soort artikel waar een schrijver van griezelverhalen zijn mosterd haalt.
Men schryft uyt Berlyn, 10 deézer : Voórleéden
zondag, omtrent zes ueren des avonds, kwam eenen
kleynen jongen uyt een huys der Willemstraet geloopen,
geduerig om hulp roepende zeggende, dat men de kleyne
Louise opgehangen had !
Verscheyde persoonen die zich in de straet bevonden
traden met eenige gebueren binnen. Den kleynen jongen
geleydde hun naer eene venster aen welke zy inderdaed
een dochterken van 6 a 7 jaeren opgehangen vonden ;
het kind had de handjes op de borst gebonden, het hoofd
achter over hangende, en uyt den mond liep een bloedig
schuym. In eene andere kamer, vonden zy nog dry an-
dere kinderen in eenen droevigen toestand : een doch-
terken van vyf jaeren lag op den grond met het hoofd
byna tegen de voeten gebonden, een jongsken van dry a
vier jaeren lag met de handen op den rug vastgemaekt,
en een kleyn schepseltje van ongeveęr twee jaeren, lag
tusschen twee matrassen bynae versmagt.
In de kamer waerin dit tooneel te zien was, zat eenen
man van omtrent de veertig jaeren op zyn gemak bezig
met eene pyp te rooken. De toegesnelde persoonen ver-
haestten zich die ongelukkige kinderen te verlossen, en
vraegden toen aen den rooker, doór wie en waerom
deéze kinderen aldus mishandeld waren. Deézen ant-
woórdde met de grootste koelbloedigheyd dat de ouders
waren uytgegaen en hem de kinderen hadden toever-
trouwd met toelaeting van ze te straffen, indien zy niet braef
waren; dat de kinderen lawyt gemaekt hadden en dat hy
hun by gevolg deéze kastyding had toegediend!
Dien kerel wierd aangehouden en naer het gevang ge-
leyd. Onder weg hadden de soldaeten groote moeyte om
den moordenaar tegen de aanvallen des volks, hetwelk
hem wilde doodslaen, te beveyligen.
Uit De Denderbode van 20 september 1846

Overigens is de linguďst in mij nieuwsgierig hoe leesbaar deze Vlaamse flard tekst is voor moderne Nederlanders. 't Zal wel leesbaar zijn, maar woorden zoals 'lawijt' en 'versmachten' zijn nog courant in Vlaamse dialecten.

Volgende: 11 films die je niet op Netflix vindt 05-'16 11 films die je niet op Netflix vindt
Volgende: Yellow meets Prince 04-'16 Yellow meets Prince

Reacties


Door Tweakers user Thomzh, zaterdag 14 mei 2016 13:47

Ik had moeite met bynae versmagt. Is dat bijna verstikt?

Door Tweakers user YellowOnline, zaterdag 14 mei 2016 13:57

Thomzh schreef op zaterdag 14 mei 2016 @ 13:47:
Ik had moeite met bynae versmagt. Is dat bijna verstikt?
Ja, inderdaad. Het heeft dezelfde etymologie als smachten in de zin van verlangen trouwens.

[Reactie gewijzigd op zaterdag 14 mei 2016 16:56]


Door Tweakers user migchiell, zaterdag 14 mei 2016 14:14

Voor mij als "moderne" Nederlander prima leesbaar, mede dankzij Suske en Wiske vroeger :-)

Door Tweakers user RobinHood, zaterdag 14 mei 2016 15:50

Volgens de tracker heb jij dat kind vermoord, en nu blijkt dat niet zo te zijn.

Clickbait!

:+

Door Tweakers user Patriot, zaterdag 14 mei 2016 16:38

Ik had als Nederlander (Noord-Holland) geen enkele moeite om het stukje te lezen. Er zaten twee woorden in (geduerig en versmagt) die ik niet kon koppelen aan een moderne tegenhanger, maar waarvan de betekenis uit context duidelijk genoeg is.

Komt dat echt omdat ik een grote verzameling Suske en Wiske's had? Dat was toch hartstikke modern Nederlands?

Door Tweakers user YellowOnline, zaterdag 14 mei 2016 16:47

Patriot schreef op zaterdag 14 mei 2016 @ 16:38:
Ik had als Nederlander (Noord-Holland) geen enkele moeite om het stukje te lezen. Er zaten twee woorden in (geduerig en versmagt) die ik niet kon koppelen aan een moderne tegenhanger, maar waarvan de betekenis uit context duidelijk genoeg is.

Komt dat echt omdat ik een grote verzameling Suske en Wiske's had? Dat was toch hartstikke modern Nederlands?
Dat hangt er vanaf. Oorspronkelijk was Suske en Wiske zeer volks geschreven, maar omdat Vandersteen dollartekens in zijn ogen kreeg toen de Nederlandse markt geďnteresseerd bleek, heeft hij de albums vernederlandst laten heruitgeven (zgn. Hollandse reeks). Latere albums, vanaf de jaren 60, zijn allemaal in het A(B)N. En Suske en Wiske zijn ook geen Belgen meer dan: ze vliegen met KLM ipv. SABENA en de meeste verhalen vinden in Nederland plaats.

[Reactie gewijzigd op zaterdag 14 mei 2016 16:49]


Door Tweakers user Patriot, zaterdag 14 mei 2016 16:57

Ah, dat verklaart wel waarom het niet heel erg Vlaams op mij over is gekomen toen, want de albums die ik heb gelezen waren zéker niet van voor 1960.

Toen ik de tekst in eerste instantie las had ik overigens überhaupt niet door dat het een Vlaamse tekst was. Als je me had verteld dat het 180 jaar geleden in Amsterdam was geschreven had ik je direct geloofd.

Door Tweakers user YellowOnline, zaterdag 14 mei 2016 17:07

Patriot schreef op zaterdag 14 mei 2016 @ 16:57:
Ah, dat verklaart wel waarom het niet heel erg Vlaams op mij over is gekomen toen, want de albums die ik heb gelezen waren zéker niet van voor 1960.

Toen ik de tekst in eerste instantie las had ik overigens überhaupt niet door dat het een Vlaamse tekst was. Als je me had verteld dat het 180 jaar geleden in Amsterdam was geschreven had ik je direct geloofd.
Kijk, hier een originele strook uit De Zwarte Madam: http://www.stripspeciaalz...oken/Suske-Wiske-3-PR.jpg

Als ge ooit S&W van voor 1960 gelezen hebt, dan twijfelt ge niet: die zijn allemaal gelijk dat ik nu schrijf ;)

Door Tweakers user Patriot, zaterdag 14 mei 2016 19:22

Haha, zo heb ik een S&W inderdaad nog nooit geschreven gezien. Lambik is ook niet helemaal zoals ik hem herinner, als dat hem moet voorstellen op het laatste plaatje.

Door Tweakers user YellowOnline, zaterdag 14 mei 2016 19:31

Patriot schreef op zaterdag 14 mei 2016 @ 19:22:
Haha, zo heb ik een S&W inderdaad nog nooit geschreven gezien. Lambik is ook niet helemaal zoals ik hem herinner, als dat hem moet voorstellen op het laatste plaatje.
Dat is inderdaad Lambik. Namen zijn ook veranderd voor de Hollandse reeks trouwens: Sidonia ipv. Sidonie, Schanulleke ipv. Schalulleke (dat is een pijpajuin trouwens). 't Is een wonder dat Lambik en Jerom niet veranderd zijn (alhoewel er albums zijn waar ze respectievelijk Lambiek en Jeroom heten). 't Is een wonder dat Suske en Wiske niet zelf opgekuist zijn naar Louisa (Louiseke-> Wiske) en Frans (Franciscuske -> Suske)!

Door Tweakers user mimang, zondag 15 mei 2016 03:31

Vet stuk! Lijkt me interessant als je hier meer oude zooi gaat posten :)

Door Tweakers user KopjeThee, zondag 15 mei 2016 07:08

"lawyt" is lawaai of zo?
Wat een verhaal. Het wordt ook met veel meer details verteld dan het nu gedaan zou worden. Opmerkingen als "uyt den mond liep een bloedig schuym".zal je nu niet meer zien. Nu zou het bericht iets worden in de trant van: vermoedelijk familiedrama (ok, niet helemaal) kind van 7 dood aangetroffen, 3 kinderen van 5, 4 en 2 mishandeld. Verdachte kon worden opgepakt.
En helaas lezen we dat nog steeds in het nieuws. Maar de precieze situatieschets blijft ons gelukkig meestal bespaard.

[Reactie gewijzigd op zondag 15 mei 2016 07:13]


Door Tweakers user YellowOnline, zondag 15 mei 2016 18:12

[namaak mod-break]
De hele flameware heb ik weggeritst.
[/namaak mod-break]

Door Tweakers user Krylinck, zondag 15 mei 2016 23:28

Wauw, wat een verhaal zeg. Bizar ook dat je als ouder de kinderen aan die malloot hebt toevertrouwd. Ik ben benieuwd wat er met de moordenaar gebeurd is uiteindelijk.

Door Tweakers user Pathogen, dinsdag 17 mei 2016 12:30

Prima te lezen, iets te goed zelfs... Krijg er een naar gevoel van!

Door Tweakers user gekko90, dinsdag 17 mei 2016 16:56

valt afgezien van een paar woorden nog wel te doen. en wat een vreselijk verhaal bah

Reageren is niet meer mogelijk